Thách thức bảo mật dữ liệu trong đào tạo trực tuyến: Yêu cầu đối với nguồn nhân lực Công nghệ thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích các thách thức bảo mật dữ liệu trong đào tạo trực tuyến tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục diễn ra mạnh mẽ. Sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng học trực tuyến đã kéo theo nhiều rủi ro an ninh mạng ngày càng phức tạp, bao gồm tấn công mã độc tống tiền, lừa đảo qua email, rò rỉ dữ liệu cá nhân quy mô lớn và tấn công từ chối dịch vụ. Những rủi ro này không chỉ vi phạm các quy định pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của cơ sở giáo dục, niềm tin của người học và mục tiêu xây dựng hệ thống giáo dục số an toàn, bền vững. Nghiên cứu sử dụng Khung an ninh mạng NIST CSF 2.0 làm nền tảng lý thuyết để đánh giá toàn diện thực trạng, xác định các lỗ hổng và đề xuất mô hình phối hợp đa bên, trong đó nhân sự công nghệ thông tin đóng vai trò trung tâm trong việc điều phối giữa các chủ thể như lãnh đạo nhà trường, các phòng ban chức năng, giảng viên và sinh viên. Phương pháp phân tích định lượng được triển khai thông qua các mô hình toán học như công thức rủi ro tổng hợp, phân phối Poisson và mô hình logistic nhằm đo lường xác suất xảy ra sự cố, thời gian ứng phó và hiệu quả cải thiện văn hóa bảo mật. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng yếu tố con người là điểm yếu lớn nhất, thể hiện ở nhận thức hạn chế, tâm lý ngại báo cáo và thiếu kỹ năng phối hợp. Đồng thời, việc tổ chức diễn tập an ninh mạng định kỳ (4–6 lần mỗi năm) được xác định là giải pháp hiệu quả nhất nhằm chuyển từ trạng thái bảo mật “tĩnh” sang “động”, nâng cao khả năng phản ứng và giảm thiểu rủi ro. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất khung năng lực mới cho nhân lực công nghệ thông tin, góp phần xây dựng hệ sinh thái giáo dục số an toàn và bền vững tại Việt Nam.