Phân tích chi phí và đề xuất mô hình tối ưu hoá logistics cho ngành thực phẩm chế biến

Tóm tắt

Ngành thực phẩm chế biến Việt Nam đang phát triển nhanh, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, song chi phí logistics vẫn là thách thức lớn ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Hiện nay, chi phí logistics chiếm khoảng 16–17% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu. Nghiên cứu này tập trung phân tích cơ cấu chi phí logistics và đề xuất mô hình tối ưu hóa logistics phù hợp với đặc thù ngành thực phẩm chế biến, sử dụng phương pháp Quy hoạch tuyến tính hỗn hợp số nguyên (MILPMixed-Integer Linear Programming). Quy trình nghiên cứu gồm năm bước: thu thập dữ liệu thực tế, phân tích chi phí, xây dựng mô hình, giải mô hình và đánh giá rủi ro cùng tính khả thi thông qua phân tích dạng sai hỏng và tác động (Failure Mode and Effects Analysis – FMEA) và phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats – SWOT). Mô hình được thiết lập nhằm tối thiểu hóa tổng chi phí vận tải trong các ràng buộc thực tế về tải trọng, thời gian, quãng đường và quy định lao động. Kết quả áp dụng tại một doanh nghiệp chế biến thực phẩm cho thấy chi phí logistics giảm từ 16,81% đến 31,32%, trung bình 25,7% so với trước khi tối ưu. Mô hình MILP chứng minh tính hiệu quả và khả năng ứng dụng cao đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời mở ra định hướng nghiên cứu phát triển logistics bền vững trong tương lai.